Gisteren liep ik vroeg in de avond van de Boekenzolder aan de Middelstegracht in de buurt van de Ir. Driessenstraat en Hooigracht in Leiden. Die omgeving is op dit moment chaotisch. Opgebroken weg, gedeeltelijk geasfalteerd, verkeersomleidingen, tweebaansweg tijdelijk eenbaans. En daar doorheen lopen mensen naar of van het centrum, maken een praatje op straat, een meeuw trekt voedsel uit een grijze vuilniszak, een oude vrouw jaagt de meeuw weg. Bij veel woningen kun je naar binnen kijken. Mensen liggen uitgeteld op de bank en de tv staat aan. Een man zit aan de eettafel, rookt een sigaret en kijkt naar buiten.

Ik vond de omgeving chaotisch, maar tegelijk levendig en veelvormig. De schoonheid van complexiteit. Een schijnbaar willekeurige verzameling van mensen, dingen en verschijnselen op een klein gebied. Alsof je in een film van Fellini zit, maar dan op zijn Hollands en ongestileerd. Je zou die straat wel eeuwig opgebroken willen houden, vervallen gebouwen willen bevriezen, de tijd stilzetten op dit begin van de avond, maar dat werkt natuurlijk niet zo.

Ik moest daaraan denken toen ik thuisgekomen in de Volkskrant een stuk las (‘Bouwvrouw’) over de Braziliaanse architect Lina Bo Bardi. Architectuurcentrum Arcam in Amsterdam heeft een tentoonstelling over haar werk gemaakt. Ik ken haar werk niet maar ze zou, volgens het artikel, ontwerpen zo lelijk mogelijk maken, meegaan met de invulling van een omgeving zoals die bottom-up door mensen in gebruik is genomen. De gelijkstelling van ‘lelijkheid’ en ‘bottom-up-activiteiten’ in het artikel vind ik merkwaardig. Ik neem aan dat de schrijfster bedoelt dat een bewust ontwerp van een architect orde en regelmaat wil scheppen en dat dit ontwerpproces tegenovergesteld is aan iedereen-maar-zijn-gang-laten-gaan. Het is vaak aardig om je eerste oordeel (‘wat een zooitje hier’) even op te schorten en onbevangen om je heen te kijken. Langzaam maar zeker dringt de ‘echte’, levende, warme, bijna willekeurige werkelijkheid tot je door.

De schoonheid van chaos. Daar kan toch eigenlijk niets tegen op.

                                                                     (foto: Wikipedia)

(het artikel in de Volkskrant vind je hier:  http://www.arcam.nl/media/arcamindepers_nl.html )